U srednjem veku ovaj oblik ubistva smatrao se težim, a od devetnaestog veka lakšim oblikom s obzirom da se u medicini došlo do saznanja da se, za vreme porođaja i neko vreme, neposredno nakon porođaja, majka nalazi u stanju psihofizičkih poremećaja, što opravdava njen blaži tretman u slučaju ubistva deteta.

Ovaj oblik ubistva, dakle, spada u privilegovano ubistvo, a lakši vid mu daju posebne okolnosti pod kojima se vrši. Kao krivično delo definisano je Krivičnim zakonikom u čl.116, gde je propisano:

Majka koja liši života dete za vreme porođaja ili neposredno posle porođaja, dok kod nje traje poremećaj izazvan porođajem, kazniće se zatvorom od šest meseci do pet godina.

Osobenost ovog oblika krivičnog dela ogleda se u izvršiocu, objektu dela i vremenu izvršenja dela.

Samo majka novorođenčeta može biti izvršilac ovog krivičnog dela. Svako drugo lice koje eventualno učestvuje u izvršenju ovog dela odgovara za obično ubistvo ili za teško ubistvo zavisno od okolnosti slučaja. Majka se može pojaviti i kao podstrekač, ako u gore opisanom stanju podstrekne drugo lice da liši života njeno dete.

Objekat krivičnopravne zaštite je živo novorođeno dete.

Kako i sam naziv ovog krivičnog dela govori, najznačajnije obeležje je lišenje života deteta za vreme porođaja ili neposredno nakon porođaja, dok traje poremećaj izazvan porođajem.

Neoboriva je zakonska pretpostavka da se za vreme porđaja majka-porodilja nalazi u posebnoj psihosomatskoj situaciji, ali u medicinskoj nauci ne postoji jedinstven stav o tome kada započinje i dokle traje porođaj. Najzastupljenije mišljenje je da porođaj započinje prvim trudovima a da se završava rođenjem deteta.

Dakle, bitno je odrediti kada počinje porođaj.

Postoje različita mišljenja o tome kada počinje porođaj.

Prema novim medicinskim saznanjima, otpočinjanje porođaja nastaje sa nastupanjem kontrakcija mišića materice-trudovima koji su bolni. Takođe, početakom porođaja se smatra i prerano prsnuće vodenjaka sa oticanjem plodove vode .

Od momenta otpočinjanja porođaja živi plod koji je dostigao toliki stepen razvoja da je sposoban za vanmaterični život, te od tada uništenje ploda ne može predstavljati nedozvoljeni prekid trudnoće.

Međutim, neposredno posle porođaja ne postoji zakonska pretpostavka da majka ima poremećaj izazvan porođajem, već se to u svakom konkretnom slučaju mora utvrđivati, jer medicinska nauka ne prihvata određene vremenske granice u tom smislu, niti je to zakonom određeneo. Jačina poremećaja zavisi od brojnih faktora, kao npr. zdravstvenog stanja majke, bračnog stanja i dr.

Pojam „neposredno“ posle porođaja označava vremenski kontunuitet i vremenski interval, koji nije zakonski određen i on, kako smo naveli može da bude različit od slučaja do slučaja, a sve zavisno od naročito neuro-psihičke smetnje koje je kod porodilje izazvao porođaj.

Zastupljeno je mišljenje da je lišenje života deteta izvršeno neposredno posle porođaja ako je izvršeno u vremenu dok je porodilja pod utiskom porođaja i dok je kod nje postojalo uzbuđenje, duševni nemir, nekada i duševni potres. Taj vremenski period, zavisno od svakog konkretnog slučaja, traje nekoliko sati, pa i do tri dana, a izuzetno duže.

Da bi se ubistvo deteta od strane majke pravno ocenilo kao privilegovano ubistvo nužno je da postoji uzajamna veza između navedenog poremećaja i ubistva deteta, bez obzira na intezitet poremećaja.

Delo se može izvršiti činjenjem ili nečinjenjem. Nečinjenje bi predstavljalo propuštanje majke da vrši svoju materinsku dužnost prema svom novorođenom detetu, npr. da ga hrani.

Bez obzira što se majka nalazi u posebnom psihičkom stanju, ubistvo deteta pri porođaju može se izvršiti sa direktnim i eventualnim umišljajem.

Postavlja se pitanje kako razrešiti slučaj kada majka svoju odluku da liši života novorođenče donese pre započinjanja porođaja, a istu izvrši za vreme trajanja poremećaja izazvanog porođajem. U teoriji i praksi najzastupljenije je shvatanje da i tada postoji ovo privilegovano ubistvo.

U slučaju da majka prilikom lišenja života svog novorođenčeta to učini na svirep ili podmukao način ili iz drugih niskih pobuda te budu ostvarena i obeležja nekog teškog ubistva, te okolnosti imaju značaj otežavajućih okolnosti pri odmeravanju kazne, ali će majka odgovarati samo za ovo delo. Dakle, u ovim slučajevima ne dolazi do promene kvalifikacije krivičnog dela.

Na osnovu stavova medicinske struke i nauke, neki autori zaključuju da pojam psihofizičkog poremećaja koga izaziva prođaj nije utemeljen u objektivnoj stvarnosti, već da se radi o pravnoj konstrukciji, gde se u stvari blažem kažnjavanju krivičnog dela ubistva deteta pri porođaju pristupa iz psihosocijalnih razloga stida zbog vanbračnog, maloletnog materinstva, ili iz ekonomskih razloga, kada majka kao jedino razrešenje svoje socijalne situacije vidi upravo ubistvo svog tek rođenog deteta. Iz tih razloga, neki autori predlažu ukidanje ovog krivičnog dela, te da se postojanje psihofizičkog poremećaja kod ubistva deteta pri porođaju, tretira po opštim odredbama o uračunljivosti, neuračunljivosti, ili bitno smanjenoj uračunljivosti.

Pošto su se u dosadašnjoj praksi javljali slučajevi ubistva deteta pri porođaju, svim drugim naukama, pa i pravnoj, bilo je nužno takve slučajeve izdvojiti zbog gore navedenih razloga i posebno inkriminisati a sve na bazi naučnih saznanja da se majka za vreme, a nekad i nakon porođaja nalazi u posebnoj psihofizičkoj situaciji.

Postavlja se pitanje šta bi se desilo, kako bi pravno postupili u situaciji, da majka za vreme porođaja ili posebno nakon porođaja, zbog navedenog poremećaja, liši života neko drugo lice, dakle, ne svoje dete. Ovakvi slučajevi nisu predviđeni kao posebno privilegovano ubistvo, a moramo priznati da se u praksi kao mogući ne mogu isključiti. U kontekstu važeće pravne regulative, verovatno bi ove slučajeve tretirali u okviru važećih instituta uračunljivost, bitno smanjene uračunljivosti, pa možda i neuračunljivosti.